Wat Te Doen In Goslar

Dit is het gebouw dat je in Goslar niet mag overslaan. Alleen al de grote zaal met de negentiende-eeuwse muurschilderingen maakt een bezoek de moeite waard.

• Meer dan 200 jaar rijksvergaderingen en hofbijeenkomsten
• 13 keizers en koningen hielden er hof
• Hart van Heinrich III in een gouden capsule
• Rondleiding kost 13 euro

Het Keizerlijk Paleis van Goslar was meer dan tweehonderd jaar lang het toneel van Duitse en Europese geschiedenis. Rijksvergaderingen en hofbijeenkomsten volgden elkaar op, en dertien keizers en koningen hielden hier hof. In de kapel ligt het hart van Heinrich III begraven in een gouden capsule. Hij stierf in 1056. De laatste vorst die hier zetelde was Willem II van Holland. Toch ziet het gebouw er niet uit als duizend jaar oud. In de negentiende eeuw werd het paleis grondig gerestaureerd, en Hermann Wislicenus bracht er enorme muurschilderingen aan. Tegenwoordig is er een tentoonstelling over de Duitse keizers. Een rondleiding kost 13 euro; meer info vind je op de website van de Kaiserpfalz. Als je maar één ochtend hebt, zou ik hier beginnen.

Onder de grond bij Goslar ligt een van de indrukwekkendste industriële erfgoedsites van Duitsland. De mijnen zijn UNESCO-werelderfgoed en vragen makkelijk een halve dag.

• 636 meter hoge Rammelsberg
• In 968 opende Otto de Grote de eerste zilvermijnen
• Sluiting in 1988, UNESCO sinds 1992
• Rit met de Rolli-Mobil door de mijn

De Rammelsberg is 636 meter hoog en ligt op 2,5 kilometer van het centrum van Goslar; met de auto ben je er in vijf minuten. In 968 opende Otto de Grote hier de eerste zilvermijnen. Later kwamen daar lood, koper en zink bij. In totaal werd er zo'n 30 miljoen ton erts gewonnen. De mijnbouw stopte pas in 1988. Wat je vandaag ziet, is een museum dat veel meer is dan een tentoonstelling. Je rijdt met de Rolli-Mobil, het mijnwagentje van de mijnwerkers, de diepte in. Je kunt oorspronkelijke mijnbouwmachines uittesten, en naast een virtuele rondleiding zijn er rondleidingen door ervaren mijnwerkers. Trek anders mijnwerkerskleding aan en ga naar het oude deel van de mijn. Rond de mijn ligt een groot watermanagementsysteem met vijvers, beken en tunnels. De Sieben Teiche-fietsroute is een aanrader; je fietst er met de e-mountainbike langs. Na je bezoek kun je in het restaurant traditionele streekgerechten proberen. Even verderop zit de Maltermeister Tower, waar je iets kunt drinken of een schnitzel kunt eten. Wie van het landschap houdt, heeft meer opties: er lopen wandelroutes rond de berg, waaronder een tocht van 6 kilometer. In de omgeving zijn klim- en mountainbikeroutes, je kunt kajakken of raften op de Oker, en in de winter kun je skiën of snowboarden. Bij de ErlebnisBocksBerg kun je rodelen en met Bocksberg-karren naar beneden racen; voor kinderen zijn er een bandenglijbaan en een funpark. Wie tijd over heeft, rijdt een uur richting Drei Annen Hohne en neemt daar de stoomtrein naar de Brocken. Een ticket heen en terug kost iets meer dan 40 euro. Zeg onderweg gerust 'Glückauf', de groet van de mijnwerkers.

De oude stad van Goslar is UNESCO-werelderfgoed en voelt alsof de tijd er heeft stilgestaan. Smalle geplaveide straten, vakwerkhuizen en het Harz-gebergte op de achtergrond.

• UNESCO-werelderfgoed met vakwerkhuizen
• Breite Gasse, Hoher Weg en Worthstrasse
• Brusttuch, Bäckergildehaus en Siemenshaus
• Peterstraße met mijnwerkershuisjes en Klauskapelle

Goslar werd in 922 gesticht door keizer Heinrich I. De stad groeide uit tot een Hanzestad en een van de belangrijkste producenten van zilveren en koperen munten. Door die rijkdom konden inwoners hun huizen prachtig versieren. In 1525 verwoestte een brand de stad, en ook de Dertigjarige Oorlog en de Tweede Wereldoorlog lieten sporen na. Telkens werd de stad hersteld, waardoor je nu nog Romaanse, gotische, renaissance- en barokstijlen naast elkaar ziet. Tijdens een vakantie in de Harz is Goslar een van de steden die je niet overslaat. Het is een compacte stad. Je bent overal snel, en je hoeft nergens echt te zijn. Kuier van de Breite Gasse door de Hoher Weg en de Worthstrasse; ook daar zitten kleine winkels, galerieën en doorkijkjes. Aan de rand van het centrum ligt de Peterstraße, een fotogeniek straatje met scheefgezakte mijnwerkershuisjes. Let op de gevels, waar soms oude spreuken staan. Aan het begin staat de Klauskapelle, een oude gebedskapel van de mijnwerkers, maar die is niet altijd open. Sommigen vergelijken de binnenstad met Brugge, maar dan zonder water en zonder de toeristen. Rond de straten staan bijzondere huizen. Het Brusttuch uit 1521 is een patriciërshuis zonder rechte hoeken, met houtsnijwerk vol mythologische figuren en dieren. Het Bäckergildehaus toont het wapen van de bakkersgilde: een ongekroonde adelaar met een peperkoek op zijn hart. Het Siemenshaus uit 1693 was het voorouderlijk huis van de familie Siemens; via de grote poort reden paard en koets zo de binnenplaats op. Het Schuhhof, niet ver van de markt, was vermoedelijk het oorspronkelijke marktplein. De Abzucht, een beekje dat dwars door de stad stroomt, dreef vroeger meer dan veertig industriële watermolens aan. Nu is het een fijne wandelroute langs houten en stenen bruggetjes, bloembakken en vakwerkhuizen met winkeltjes. De Stiftsruine St. Georg is een rustige groene plek; de kapel uit 1025 brandde in de twaalfde en vijftiende eeuw af. Verder staan hier de Joodse begraafplaats, met grafstenen uit de zeventiende eeuw, en de Frankenbergkerk van de H. Petrus en Paulus, die deels als stadsmuur diende. Mannen moeten op de Joodse begraafplaats hun hoofd bedekken. Van de middeleeuwse verdedigingswerken bleef Das Breite Tor over, de opvallendste stadspoort. De Zwinger-toren diende als fort en schuilplaats voor wel duizend mensen; de onderste muren zijn meer dan zes meter dik. In de toren zit nu een museum over de late middeleeuwen, met harnassen, marteltuigen en wapens. Vanaf het dak kijk je uit over de stad. Op tien kilometer buiten de stad staat de Gustav Adolf staafkerk in Hahnenklee, een kopie van de Noorse Borgund staafkerk. Wie uitgaat, moet niet in Goslar zijn; het nachtleven is er rustig.

Het marktplein is het kloppende hart van Goslar. Hier begint de stadswandeling, hier staat het stadhuis en hier speelt het klokkenspel.

• Fontein met gouden adelaar
• Rathaus en gildehuis van de lakenhandelaren
• Klokkenspel om 9, 12, 15 en 18 uur
• Kerstmarkt met 60 kraampjes

Op het plein staat een fontein met daarop de gouden adelaar, het embleem van de stad. Rondom staan imposante gebouwen. Het Rathaus van Goslar is een samenvatting van de lokale architectuurgeschiedenis: de bogenrijen dateren uit het midden van de vijftiende eeuw, de opvallendste toevoegingen uit de zestiende eeuw. De Huldezaal, ingericht tussen 1505 en 1520, wordt nog steeds gebruikt en heeft een indrukwekkend beschilderd plafond. Naast het stadhuis staat het gildehuis van de lakenhandelaren uit 1494, versierd met barokke figuren in de nissen. De Marktkirche St. Cosmas und Damian staat vlak achter het plein. De kerk werd voor het eerst vermeld in 1151 en heeft drie beuken en twee torenspitsen; de torens gidsen je door de hele stad naar het centrum. In de zestiende eeuw brandde een van de twee kerktorens af. Je kunt de overgebleven toren beklimmen en dan heb je meteen heel de stad in de vallei gezien. Het Glockenspiel am Marktplatz hoort bij Goslar. De figuurtjes tonen het begin van de mijnindustrie en draaien dagelijks om 9, 12, 15 en 18 uur; om 8.30 en 18.30 klinkt het zonder muziek. Rond het plein eet je typisch Duits. In het Brauhaus Goslar, aan de zijkant van de Marktkirche, brouwen ze al eeuwen Gose-bier; de eerste vermelding dateert uit 1397. Gose is een lichte pils met een zout afdronkje. Naast het Brauhaus zit Die Butterhahne, waar je de Windbeutel bestelt, een enorme slagroomsoes. Op de kaart staan ook Kasseler met puree en Sauerkraut, Eintopf, Bratwurst, de plaatselijke Goslarer Weisswurst, Gänsebratwurst, Kartoffelpuffer en Harzer Käse. Wie zoet wil eindigen, bestelt Käsekuchen of Schwarzwalder Kirschtorte. Tijdens de kerstperiode verandert het plein in een kerstmarkt met zo'n 60 kraampjes, een kerstbos en uiteraard Glühwein en Bratwurst.

Een museum over tinnen figuurtjes klinkt misschien niet meteen spannend. Toch is dit een van de verrassend leukste adresjes van Goslar.

• Meer dan 10.000 handgeschilderde figuurtjes
• Zelf tinnen poppetje maken en beschilderen
• Audiotour en diorama's
• Klapperhagen 1, naast Paulaner Wirtshaus

Het Zinnfiguren-Museum aan de Klapperhagen 1 herbergt meer dan 10.000 handgeschilderde tinnen figuurtjes. Ze staan opgesteld in fraaie diorama's, en met een audiotour hoor je er meer over. Het leuke zit echter ook in het zelf doen: je kunt er je eigen tinnen poppetje gieten en beschilderen. Het museum ligt naast het Paulaner Wirtshaus an der Lohmühle, een restaurant in een vakwerkpand waar je schnitzels, Schweinshaxe en Flammkuchen eet. Het terras is klein, dus in drukke periodes is reserveren slim. Wil je meer musea? Het Goslarer Museum vertelt de sociale en culturele geschiedenis van de stad en zit in een klooster. In het Mönchehaus Museum vind je moderne kunst van onder meer Max Ernst en Georg Baselitz. Dat maakt Goslar ook op regenachtige dagen aantrekkelijk. Op de website van het Zinnfiguren-Museum staan de details.

Dit voormalige hospitaal vertelt een stille geschiedenis van armenzorg in Goslar. Vandaag wonen er kunstenaars en winkeltjes in.

• Gesticht in 1254 voor armenzorg
• Onderkomen voor zieken, reizigers en pelgrims
• Kamertjes nu ateliers en winkeltjes
• Museum over de Goslarer Jäger

Het Großes Heiliges Kreuz werd in 1254 gesticht voor de armen van de stad. Mensen die het nodig hadden, kregen er eten en onderdak: zieken, armen, maar ook reizigers en pelgrims die een slaapplek zochten. Zij verbleven in kleine kamertjes die nu gebruikt worden als ateliers en winkeltjes. Op de binnenplaats zitten een pottenbakker, een goudsmid, glas- en papierkunstenaars en een lederwarenwinkel. Het is de bedoeling dat je gerust binnenloopt om te kijken of iets te kopen. In het gebouw zit ook een klein museum over de Goslarer Jäger, met informatie over de Tweede Wereldoorlog.